Editor Picks


widgeo.net

Monday, July 21, 2014

NUNNA TIRHKOH NGE THIHNA TIRHKOH ZAWK? “The missionaries are the preachers of The old hell-fire and brimstone…”


NUNNA TIRHKOH NGE
THIHNA TIRHKOH ZAWK?
“The missionaries are the preachers of
The old hell-fire and brimstone…”
         Sir. Dr. David Frawley
Buatsaihtu:
Ramthanga Khawlhring Midāng
 THU THIN TI ṬHÃWNG CHU

*     Isua betute chuan America leh Australia ram neitu hlunte chu rawva takin an suat chiam a, an thah bang chu tlemte an ni.
*     Bhārat (India) mite sum pawh chêng tluk-leh-ding-awn 500 zet chu Isua betute rama bank-te chuan an hneh chhuh.
Isua thusawi hi lo en ila, “Khawvelah hian rem lentir tura lo kal emaw min ti suh u; rem len tir tura lo kal ka ni lo va, khandaih len tir tura lo kal ka ni zawk. Mi a pa do tir turin, fanu a nu do tir turin, mo a pi do tir turin lo kal ka ni a sin.” a ti a ni. (Matthaia 10:34, 35)
          He thu aṭang pawh hian Isua kha remna palai a ni lo tih chiang takin a lang fiah nghal a ni.

Sunday, July 20, 2014

SAKHAW CHUNGCHANGA INKAWMNA - 6

40. Zawhna: A nih loh leh, “Dil rawh u, tichuan in hmu       ang,” tih te pawh kha a awm a  ni lawm ni kha?
    Chhanna: Awm e. “Dil rawh u, tichuan an pe ang che u,” tih a ni a (Matt 7:7; Luka 11:9). “Dil rawh u,” a tih avanga pawngpaw dil ngawt khân eng nge an dîl chhuah ang? “Kan sual zawng zawng min ngaidam la,” te an ti a, an ṭawngṭai tlut tlut a. Thanga Zawngte hla sain,
                       “Ni ruk chhung kan eiru ṭhin,
                        Chawlhniin kan tleng fai.
                        Bible phenah kan biru phu zuk,”
             a tih ang deuh hian ni tina kan va chettlatna lamah insûm tum chuang siloin Sunday emaw, inrinni emaw a thlen chuan kan ṭawngṭai leh tlut tlut a. “Bang loin ṭawngṭai rawh u a ti alawm,” (I Thes. 5:17) an ti a. Mahse, an dil dik loh avangin an hmu lo a, an nawmsak mai mai hman tumin an dil a, a chhang lo a ni (Jakoba 4:3). Heng an dilna te hi chu tisa ṭawngṭaina mai mai a ni a, Pathian tan chhan tlak a ni lo alawm maw le. Vawi tam tak an ṭawngṭai pawhin a ngaithla duh lo a nih hi le (Isaia 1:15). Isua pawhin, “Lalpa, Lalpa mi ti nazawng chu van ramah an lut lo ang a....,” a ti si a (Matt. 7:21); an ṭawngṭai ṭum khatah pawh, “Aw Lalpa,” an ti zing dup mai zawng a nih hi. Jakoba khan, “In dil dik loh avangin in hmu lo a, in nawmsak nan hman in tum si,” a ti a nih kha; an nawmsakna tur mai maiin an lo dil a ni. 

Friday, July 4, 2014

ZOFATE CHUNGCHANG


1. Zo hnam hi engtia din nge kan nih?         
   = Zo hnam hi hnam dangte ang bawka Pathianin atir aṭanga min din kan ni.
2. Zofate hi Pathian zawn chhuah kan ni em?
   = Ni lo, Pathian tân tumah zawn chhuah ngai an awm lo a, Amahah engkim
      hi a awm sa vek a ni.
3. Zofate hian engtik aṭangin nge Pathian hi kan biak?
     = Zofate hi leilunga hnam ni a kan din tirh aṭangin Pathian be hnam kan ni.
4. Zo sakhua kan tih hi eng nge ni?
   = Zofate leh a dintu Pathian pumkhat kan nihna hi Zo sakhua chu a ni
5. Zo sakhua hi hmuchhuaktu an awm em?
   = Awm lo, Pathianin hnama min din vanga lo awm a ni.
6. Zofate hian sakhaw hmun thianghlim kan nei em?
   = Nei e, Kan ram chhung hmun tinreng hi kan sakhaw hmun thianghlim a ni.
7. Kan ram leh hnam hi tunge tung ding leh ang?
    = Keima’n ka tung ding leh ang. Zoram tan ka lo piang a, Zoram tan ka thi ang.
       

Thursday, June 12, 2014

A LO DIK RENG SI


V.L. Ngaihmawia
                Hmasâng hun kan thlir chuan mite chuan vân chanchin te hriat tumin an thlir a, an zir ve ṭhin a, mahse hun a liam zêl angin mihringte hi kan lo fingin kan lo changkâng chho tial tial a, hmanrua pawh chi hrang hrang kan lo nei changkâng chho ta zêl a. Adama hun lai leh tun kum 2014 lek phei chu a inthlauin mihringte hmasâwnna chuan Pathian finna a tluk ṭêp tawh emaw a tih theih rum rum hial awm e. Hman lai mite chuan ni leh a vela arsi inher vêl khian kan awmna lei (Khawvel) hi an hel mup mup nia hriatna an nei ṭhin a, tunah erawh chuan khawvêl mihring zawng zawng tih theih mai turin a lian ber aṭanga a te ber thlengin ni leh a vêla arsi inherte chanchin dik zawk hriain ni khi a vela awmte (kan awmna lei tiamin) chuan an hel mup mup a ni tih kan lo hriain kan lo awih vek ta.
                “Nia, Gibeon khaw chungah hian ding reng rawh; nang pawh thlaa, Aijalon ruamah awm reng rawh,” (Jos. 10:12).

Thursday, May 29, 2014

THIL TAK LEH TAK LO

Mihring hi kan ropui dân leh siamtuin min lo siam dân hi ropui tak a ni e, thil siam dang chu sawi loh, mahni mihringpui meuhte pawh ziritrna eng emaw pein thui tak thlengin kan kaihruai thei a, kan ziritrna a dik a, a tak ngei a nih phei chuan sang takah kan invawrh kang chho thei a; kan zirtirna a tak loha, dawt hmanga kan kahruai lahin mi dang tam takte nen pawha chhiat rup theihna neiin kan han inkaihruai ṭhin a ni a, a kawng ṭha lo lama kan hruai vek vek a nih phei chuan, “A sawp chu nasa tak a ni,” tih ang a ni.
         Pathianin khawvel a siam dan Mosia ziak hi i lo chhui zau teh ang u. Amah Mosia hi Israel-ho saltânna hmasa ber Aigupta rama piang a ni a, a chanchin lam chu chhui thui lo mai ila, kan thu a sei lutuk loh nân. Aigupta lal Pharoa hnuaiah ani chu sal anga awm ve loin, zalên takin a khawsa ni awm tak a ni.A lo seilian a, a lo puitlin chuan Aigupta ram finna zawng zawng leh an kiang vêla hnamte finna pawh a zir tel ang tih a rinawm bawk.

Wednesday, May 28, 2014

MIZO NIH HI ZAK SUH LA, MIZO HNAM RO HUMHIM RAWH - 2


(B) NON-MATERIALS (Thu leh Hla lam):
1) TLÁWMNGAIHNA: Zofate’n hmasang aanga hnam rohlu tak leh Mizo nih min ti nuamtu ber chu Tlàwmngaihna hi a ni ngei ang. Kan hnam nunze mawi leh hlu tak a ni a, Mizote min ti Mizo-tu (Mizote Identity) ber pakhat a ni. Tlâwmngaihna hi a zira zir chhuah chi pawh a ni lova, kan hnam nuna bet tlat a ni. Tlâwmngaihna chuan rinawmna te, dikna te, taihmâkna te, huaisenna leh thuhnuairawlhna te a huam vek a. Mi tlawmngai chu a rinawmin a dik nghal a, a thiltih kawng tinrengah a taima-in hian chhan thih ngam-in a huaisen bawk a ni. Ei leh in lamah pawh mahni hma a sial ngai lova. “Sem sem dam dam, ei bil thi thi” tih chu a nunpui tlat a. Ram leh Hnam tân a nung a, thawh tur awmah pawh midang phût lovin “Kei ka thawk ang, nang lo ãwl rawh” tih nun chu a keng tlang zel hin. Mite tâna a inpêkna leh thawhna-ah engmah phût lêt a nei ngai lo.
          Tlâwmngaihna hian Mizo zawng-zawng min fûnkhâwm a, rethei leh chanhai te thlamuanna a ni. Tun hunah Zoram chhunga sakhuana avanga kohhran pawl hrang hranga kan inhen darh chung pawh-a mibo zawn thu-ah te, accident avanga chhiatna lo thleng-ah te, kangmei avanga harsatna lo awm thei-ah te leh Natural Calamity hrang hranga kan chet dan- Zonun Mawi tak kan la vawn tlat te hi ava ropuiin a va lawmawm tak êm! Hetiang nunze mawi tak mai kan pi leh pute aanga min neih tirtu Chung Khuanu hnenah lawmthu awm sela, chhuan thar lo la awm zel turte tân pawh kan vawn him tlat a ha ang.

Saturday, November 2, 2013

MIZO NIH HI ZAK SUH LA, MIZO HNAM RO HUMHIM RAWH - 1

Pasaltha Lam
            Khawvel leilung luahtute hi hnam hrang-hrang; nunphung leh chêtzia pawh in ang lo, pianphung leh pumrua pawh in ang lo tak, kan awng hman leh kan vun rawng pawh hi danglam tak kan ni a. A hen chu Mingo te, midum te, mibuang te leh mieng te kan ni a. Keini Mizo-te hi mi-eng pawla chhiar kan ni a. Engpawh ni se kan zavai mai hian Siamtu Chung Khuanu kutchhuakte vek kan ni. Keini Mizo  hnam tlemte, India ram hmarchhak kila awmte hi khawi aanga lo awm ve nge kan nih leh eng hunah nge Leilungah hian kan lo lan ve tihte chu hriat a har tawh hle a. Zofate obul dik tak chhuia zirtu kan Mizo Historian-te pawh hian rinthu mai lo chuan chiang felh fawlha sawi theih an la nei lo ni te pawhin a lang a. Amaherawhchu, hun lo la kal zel turah hangthar mithiamte’n

Tuesday, October 22, 2013

ZO PUM CHHUAK


Mizote hi kan pipute chanchin kan sawi nikhua hianmi lu la hnam, thingbul lungbul bia kan ti leh mai ṭhin. a. Hei hi chu kan chanchin chhui tute chhui dan a ni hauh lo mai. Hnam dangin min bel chawp a ni. A hnama hmer dawn chuan mi lu la hnam chu tumah an awm kher awm lo e.
Hmanlai chuan doral leh sakawlh awm a tam a, mipa puitling chin tan chuan chung ho laka khua leh tui venhim chu an hna ber pakhat a ni. Sapuiin ran a seh a, a thawm hre phaka an awm phawt chuan chhuhsak leh ngei an tum a, a hre hmasa sa an tlan vat ṭhin. Sa hliam an chhui pawhin a kal hmasaah ṭan an tum tlat a, a kal hmasate chuan mipuiin an rawn chim ang tih an hlau a, an hnuhma te an lo thup ṭhin. Chuti ang bawkin an ral lakah an khua leh tuite venhim chu mipa hna a ni a. Ral an beih a, hnehtu an nihin an ral thahte chu an ai ṭhin. A pawng atakin mi lu an la ngawt ngai lo. Sawrkar leh sawrkar an indoin mi tamtak an tihlum ṭhin, mahse 'tualthat' an ti ngai lo. Tunhma chuan keini Mizote chu khaw hran a nih tawh a, an fate in dang an nih ngawt loh chuan an lalte azirin ral an ni deuh mai zel a, an doralte chu hnehtu nih an tum tlat ṭhin. An dinhmun a ralmuang lo em em a ni.
        

Saturday, October 12, 2013

SAKHAW CHUNGCHANGA INKAWMNA - 5

 33. Zawhna    : A nih loh leh, chuti lo ni sela, “Chhumte nen chuan a lo kal dawn           
                         e” mi tinrengin an hmu ang a,” tiin an sawi bawk si a?
    Chhanna     : “Mi tinrengin an hmu ang,” a ti lo a, “Mit tinrengin a hmu ang a,” a ti zawk a ni. A chhuntute  leh khawvela hnam zawng zawngin amah an ṭah bawk ang tih kan hmu a ni (Thup. 1:7). Judate khawvel tawpna tur a ni Johana khan a sawi a ni; “Khawvela hnam zawng zawngin amah an ṭah bawk ang, ti mah se, Israel ram khawvela hnam a ni. Isua sawi ang chuan Adama fapa Abela thahna aṭangin amah Isua zuitute thlengin an thisen phuba kha Pathianin a la dawn a ni. Isuan Kros a put laia ṭap chunga amah zuitu hmeichheho hnenah pawh khan “Jerusalem fanute u, min ṭah suh u, nangmahni leh in fate tan ṭap zawk rawh u,” a ti a nih kha (Luka 23:28). Vantlangho zawng zawng khan, “A thisen chu keimahni chungah leh kan fate chungah awm rawh se,” an tih khan (Matt. 27:25), “A thihna mawh chu kan phur huam e,” an tihna a ni a. Kum A.D 70 velah khan Judaho chu an hel ta a, Rom sawrkar lo lian chuan Judaho chu an tirethei ta hle a, sala hruai darhin an awm a, an khawpui Jerusalem kulh te chu an phih sawm chhe ta vek a, an tuar nasa hle. Kha tuarna kha Isua lo kal lehna leh phuba lakna rapthlak tak chu a ni. “Chhumte nen a lo kal dawn,” tih kha, chhum chuan lungngaihna a entir a, “Mit tinreng,” tih chu an hriatna zawng zawng, an taksa pumpui sawina a ni.

CHANCHIN ṬHAIN KAN RAMAH RAMHUAI A UM BO TA

       Y.M.A hlaah hian, “Chanchin ṭhain kan ramah ramhuai a um bo ta,” a ti a, Kristian kan nih hma khan kan Zoramah chuan ramhuai an tam hlein an sawi a, chungte chu Kristianna chanchin ṭha chuan min um bosakin chanchin ṭha engah chuan kum 100 chhung lekin hma kan sawn hlein an sawi a. Kristianna chanchin ṭha eng chu Zofate tan chuan malsawmna ropui tak niin an lo sawi hial si a, pawm dan tâwk thiam a har dawn a ni maw? Ramhuai sawi a tam ta lo viau bawkin a lang si.

                           Nia, “Chanchin ṭha eng,” tiin an lo sawi a, malsawmna zawng a ṭhen laiah chuan a ni ngei tak a. Mahse mingoho khan kristianna chanchin ṭha hi kan ramah rawn pu lût lo mah sela, kan kiang vêl hnamte pawhin hma an sâwn tho a, hmasâwn lo tawp chuan awm reng bîk thu awm suh. Min rawn hnaih lutuk a, kan ram an rawn lût a, min rawn nêk a, indo a lo ngai ta a. Kan indo a, sipai tam zawk leh râlthuam nei ṭha zawk bawk an nih avângin leh ṭanrual ve nachang kan hriat bawk si loh avângin kan ngam ta lo a ni.
                             Tharumin ngam lo mah ila, kan rilru an hmin lo tih an hriat avângin an sakhua Kristianna chu hmangin min rûn leh a, kan tlâwm ta duak duak mai a ni. Chutah, “|hen darh la, awp bet rawh,” tih thupui hmangin kan ram an ṭhen darh a, awp beh nuam tâwk chauh tûrin lehkha min zirtîr a, kan thiam sân erawh chu an hlau hle thung a ni. “Mingo an fing ber a, an huai ber,” tih chu min thiamtir a, mingo chu kan ngaisâng ta êm êm mai a. Kan sawi tawh ang khân tûn laia kan kohhran minister te meuh pawhin Kristiannain kan hnam nun a tihchhiat thu an aupui piap piap tawh pawhin kan la ṭan fo dâwn em ni?
                             Isuan tehkhin thu pakhat a sawi kha a dikzia a langin ka hre ṭhin a, “Ramhuai bawlhhlawh chu mi kawchhung ata a chhuahin, chawlhna zawngin tui awm lohnaa te a vâk a vâk a, a hmu ṭhîn si lo a. Tin, ‘Ka chhuahna inah khan ka kir leh mai ang,’ a ti a; tin, a va thlen chuan, ruaka, phiahfaia, cheimawiin a va hmu a. Chu veleh a va kal a, amah aia sual zawk ramhuai dang pasarih a rawn hruai a, chutah chuan an lût a, an awm reng ṭhin a; chu mihringa awmze hnuhnûng chu a hmasa aiin a lo ṭha lo zawk ṭhin a ni,” tih thu hi (Matt. 12:43-45; Luka 11:24-26). Kan ramah chanchin ṭhain ramhuai a um bo emaw kan tih lai hian, a aia sual zâwk ramhuai dang pasarih mai pawh ni loin, a nuaiha nuaih têl a rawn hruai lût zâwk a ang ta. Tûn hma lama sualnaah Kristian kan nih hmain eirûk, hlêprûk, rûkrûk, tualthah tih ang zawng zawng nichina kan sawi ang chi zawng zawngte kha a awm ngai hlei nem. Tualthah, uire, hmeichhe inzuar (K.S) ang chi te an awm kan hre lo. Tunah chuan, “Nuaihi te, Nuaiha te,” kan ni ta hlawm a nih hi. Ruihhlo lam chi nên kan ṭawp ta êm êm mai a ni.
                             Pu Rokûnga hla phuah kan sawi lai rau rau chuan tuna kan han sawi hla tlar khat te mai khan ngaihtuah a tithui deuhin ka hria a, Pu Rokunga hian a phuah dân dik tak hi kan hre chiang em aw? ka ti a.
                             “Chanchin ṭhain kan ramah ramhuai a um bo ta,”
                   ti khân i rawn sawi chhuak a, chu chu hlabu lama a chuan dân pawh  niin ka lo hre ve a. Pu Rokûnga hian a phuah dân hmangah hian, “Chanchin ṭha chuan ramhuai chu kan ramah a ûm bo nge ni a, kan rama ramhuai a um bo zawk aw?,” tiin zawhna a awm thei a ni. “Kan rama ramhuai a um bo...,” a ti lo a; “Kan ramah ramhuai a um bo,” a ti miau si a. “Chanchin ṭhain kan ramah ramhuai a um bo” a nih chuan, mi rama ramhuai awmho kha kan ram chhungah a ûm lût a nih loh vêk pawhin, kan ram chhûnga ramhuai awmte kha  um boin, kan ram chhûng khawi lai kil kilah emaw an thep bo vêl tihna a ni. “Kan rama ramhuai a um bo...,” tih ni sela chuan, “ kan ram chhûnga ramhuai awmho kha kan ram aṭanga ûm chhuakin an bo ta duak e,” tih anga sawi theih a ni ang. “...kan ramah ramhuai....,” tia hlabua lo inziak hi Pu Rokunga phuah dan reng nge ni a, a bu siamtute siam danglam? tih chu kan hre thei ta si lo a. Engpawh ni sela,
                             “Chanchin ṭhain kan ramah ramhuai a um bo ta,”
                   tih chu a dik dân zâwk a lo ni a ni ang chu, kan ramah ramhuai chi hran hran an tam êm êm dânah hian.