Editor Picks


widgeo.net

Saturday, January 23, 2016

PATHIAN THAWKKHUM


            Pathian thudik leh dâwt sawi thei lo tûra Kristiante’n an ruat Bible hi eng vânga dâwt sawi lo tûra ruat nge an nih tih leh, dâwt sawi thei lo tûr chi chu a lo ni rêng em tih hi tûn umah hian i lo chhui ve thung teh ang u.
            Paula chuan, “Pathian lehkha thu zawng zawng hi Pathian thawkkhuma pêk a ni a, zirtîr kawngah te, thiam loh chantîr kawngah te, zilh kawngah te, felna zirtîr kawngah te a sâwt bawk a ni,”  a ti a. (II Tim. 3:16). Hetah hian, “Pathian thawkkhuma pek,” ti meuhin a sawi a, hei vânga dawt sawi hauh lo tura ngaih hi a ni ber a. Isua khan, “Lei leh van a ral ang a, ka thu erawh chu a ral lo ang,” a lo ti ve leh a (Mat. 24:35; Mark. 13:31; Luk. 21:33). Isua chu pathiana pawm leh biak a nih avâng hian a thu chu Pathian thu nia ruat a nih bakah Isua thu sawi Bible chhûnga mi chu Pathian thua ngaih vek a ni bawk a, a thu chu a ral loh tur thu kan hmu a ni.

            Nimahsela Isua thusawi ngei pawh hi ziaka dah a nih loh vaih chuan bo mai thei a ni dawn tih hi hriat a ha khawp mai. Amah hian lei leh van chu a ral pawh ni sela, a thu chu ral lo turin a sawi mai nain a zirtirte zinga mi Johana chuan a inlarna hmuh thu tlipnaah chuan, “… tupawhin he hrilh lawkna lehkhabu  thua jmi thu a lak bo chuan he lehkhabua ziak Nunna thing leh khaw thianghlima a chan chu Pathianin a la bo ve ang,” tiin a ziak tlat mai (Thup. 22:19). Bible bu chhung thu tinreng hi Pathian thu vek nia kan pawm a, dawt sawi thei lo tur khawpa kan pawm a nih chuan, lei leh van a ral pawha Pathian thu chu a ral dawn si loh chuan, Thu puan bua “hrilh lawkna lehkhabu thua mi thu a lak bo chuan,” tih hian awmzia a nei dawn em ni? Chuvangin he hrilh lawkna bua mi thu hi lak bo theih a nih chuan, Bible thu (Pathian thu) chu lak bo theih a ni tihna a ni.

Friday, January 22, 2016

SAKHAW CHUNGCHANGA INKAWMNA - 14

108. Zawhna    : A dik khawp mai, A nih Kristiante khan pianpui thlarau neiin an inring niin i sawi a, kei pawhin thlarau hi mihringin kan neiin kan pianpui ngei tûrah ka lo ruat ve a; nangin, “Mihringin thlarau kan pianpui lo a, kan nei lo,” i ti si a, engtin nge i sawi fiah ang le?
     Chhanna      : Ni e, mihring hian thlarau kan nei lo a, kan lo pian chhuah phat pawh khân thlarau hi kan pian chhuahpui hauh lo a ni. Nunna thaw chu kan lo pian chhuah khan kan neiin kan thaw nghal a ni. solomona chuan,
                                    “Vaivut chu a awm angin leiah a chang leh a,
                                      Thlarau chu a petu Pathian hnenah a kîr leh a ni,”
                          a ti a ni. (Thup. 12:7). Hei pawh hian mihringin thlarau kan neih loh thu leh kan pian chhuahpui loh thu, chatuana nunna thlarau chu Pathian hnêna mi kan dawn mai a nihzia a tichiang hle a ni.
                                    Chu vângin mihring chu kan ei leh in te, kan boruak dawn a\ang te, lum leh vawt kan dawn a\ang te leh thim leh êng kan dawn a\ang tein kan tisa hi a lo insiam a, kan lo \hang lianin kan lo puitling \hîn a ni. A nih leh mihring hian thlarau pian chhuahpuiin lo nei ta ila, eng hun lai takah khan nge kan thlarau chu a lo tel \an ang? Kan thil ei a\angin em ni ang? Maian bai kan ei a\ang khân a lo tel \an nge ni ang a, kan bawnghnute in a\angin em ni ang? Ni êng kan dawn a\ang khân a lo tel em ni ang? A nih loh leh ka pa chiah khân thlarau a lo tel nge ni a, ka nu chi zâwkah khân a lo tel em ni zâwk dâwn? Fa nei tawh lo tûra insiamte hian thlarau an up hlum \euh ta tihna a ni ang em? Pathian hnêna mi chauh lo chu keini mihring hian thlarau kan nei lo.

Sunday, December 20, 2015

SAKHAW TANA INPEKNA

          Mihringte kan nun leh kan hun pumpui a tâna a hnukpui ber chu Sakhua hi a ni a. Motor hi a pumpui hian an hlu em em vek a, a engine tello chuan khawiah mah a kal thei lova, thîr awm khâwm satliah a ni mai ang hian mihring pawh hi sakhaw tello chuan leitlang hlawm chikhat awm ve mai chauh kan ni tho mai.
SAKHAWMI: Mi tam takin, ‘sakhawmi ka ni lo,' te an ti hîn a, sakhawmi an tih chu eng ang nge ni ang le? Zohnam Kristiante chuan sakhawmi ti a an lam chu Isua fak a zai peih leh lam hîn Isua hming a thil tihna tinreng ngai pawimawh em em hi ‘sakhawmi' an tih chu ni ber in a lang.
Biakin lam ngaihsak hlek lo awngai ve vak lo Isua chanchin sawi ngai lem lo Kristian sakhaw hmalakna lam hawi a tel ve vak lo awm mai mai hi ‘a sakhaw mi lo' an tih hin chu a ni a.
SAKHUA HRE LO TEN SAKHAWMI AN HRE LO: Mizo mipui tam berte hian kristianna hi kan sakhua emaw an ti hîn a, chuvângin Kristian hmalakna kawnga an inpêkna kha sakhaw tâna inpêknaah an ngai hîn, Kristianna hi Zohnamte sakhua a ni hauh si lova.

Thursday, December 17, 2015

PATHIAN THU NI TIN NUNAH

1.   Pathian thu: Pathian thu han tih hian sawi emaw awng emaw hi thu kan ti mai thei a, thil engpawh kan tih dawn chuan kan tih tûr leh tihdan tûr thu in ruahmanna kan siam hmasa hin. chu chu THU kan ti mai hin.
Tin, ruahmanna kan siamte hi a taka a chan hma chuan thu mai a la nia, kan ti bawk hin. Tuna kan zirlai mekah hi chuan Pathian thu kan tih hi chu tak nei a ni a, tak nei lo hi Pathian a ni ve ngai lo.
2. Pathian thu chu engtik huna hman tur nge?: Pathian thu hi mi tam zawk innghahna chu nakina thil lo thleng turah an nghat hin a, an damchhunga tawng turah an ngai lo a. Nakina thil lo thleng tur buaipui reng rengin an hmanhlel a, chumi an hmanhlelh chhung chuan an damchhungni in a daih lo a, an hun nghah chu an thleng pha hin lo fo bawk. Chutiang mite chu Pathian thu an nunin a thleng phak lo a ni. Pathian thu chu mitin hnenah a takin a thleng reng a, mahnia thlen dan hrefiah lotu tan chuan hla tak a awm anga auh vak vakte hi tih awm tak a ni tlat mai. A chhan chu anmahnia Pathian thu awm kha an hriat loh tlat vâng a ni. Tûnah tak hian Pathian thu chu hman nghâl tûr a ni.
3.  Nitin nunah: Nitin tih hian kan hun hman lai mek lo hi chu thil awm lo anih avângin a sawi theih loh. Naktuk hi thil awm lo a ni a, innghah nâna hman chi a ni Io. Vawiinah tu nen emaw in inhau a, niminah in inhau lo a, naktukah in la inhau lo bawk. Chuvangin, tûna in inhauhna kha naktukah a dawh zâwkah leh a ngawi hmasa zâwkah an tum suh. tûna in inhauh lai tak khân alawm a ngawi zâwka an hun chu. Naktuk hi a awm anih ngai chuan amahin a inrelfel ve mai ang

Tuesday, December 15, 2015

MINGO AN FING BER A, AN LAL BER

                   Khawnge tún um chu khawvêl ni tla sêng loa rorêltu lo ni tawh hîn “Sap,” kan tih mai Mingohoin Mihangho an awp beh dân leh an chunga an inlulinna chungchâng thu lam hi i han thlûr bing teh thung ang hmiang, kan hawina lam i han ti danglam hret teh ang.
            Tûna “Mizoram,” kan tih chhûnga MEA (Mizo Evangelical Association) lo ding kha “Lalchhungkua,” invuahin kum 1985-ah an lo ding chho zêl a, chutah a tawi zâwngin ni 12 |au Thla (April)-ah khân Lalchhûngkua chu lo phelin, a phel lehlam chu “Nunna Lalchhûngkua,” hming pûin an lo ding chho ta zêl a, tûnah chuan, “Nunna Lalhnam,” tih a lo ni ta. A phel lehlam kha chu “Lalchhûngkua,” tih la ni chho zêlin tûnah chuan Unity Church(Church of Unity),” tih hming an lo pu ve leh ta bawk a ni.          
            “Nunna Lalhnam,” tia invuahte chuan kum 1990 chho vêl aang khân nasa taka hmalâkna chu an uar chho a, Zofate’n Mingote zirtîrna leh an nun zia laa mahni hnam (Zo hnam) nun hmuhsitna leh hnâwlna thinlung an lo neih tâk avânga Mingo sakhaw chi (Kristianna) hnâwla an hnam nun te hmanga min rahbehna sal ata chhuahna thu an tlângaupui tirh lai khân Zoram Kohhran lian ber berte chuan an dodâl nasa hle a, mingo (sâp)-ho thlavâng kha an hauh nasa hle a nih kha. Khâng hun lai kha chuan kan mi thiam henkhatte chuan mahni hnam thlavâng hauhna thu an lo ziah pawh mipui hriata phawrh ve ngam loin an up veng veng a, lam ang ka nei ta, ti ni âwm takin an rawn phawrh lang ngam ve ta chauh a nih kha.

ṬAWNGṬAINA


         Ṭawngaina kan zirho dâwn hian kan hriat hmasak ber tûr chu keimahniah hian taksa pahnih thlarau lam taksa (chhûngnung mihring) leh tisa taksa kan nei tih hi a ni.
            Pathian chu thlarau anih miau avângin thlarau aang chauh lo chuan biak eih chi a ni lo. Chu kan thlarau kan chhûngnung mihring nên chuan englai pawha inbe reng, inhmatawn reng kan nih avângin kan muthilh hlânte, kan hna duhzâwng thawk a, Amah Pathian pawh ngaihtuahlo leh hre chang lova kan awm lai pawhin inbiak awngai bân theih a ni lo, hlawhchham theih pawh a ni lo. Kan hlawhtlinna Lalpaah kan awm tlat vâng a ni.
       Chu kan hlawhtlinna leh Lal nêna kan inpâwlna thute chu thlarau lam thil vek anih avângin tisa taksa tân chuan thurûk inthup niin, a zawh tâwk zêla varpawh zêlin leilungah hian pho lanin a awm ta hîn a ni.
         Chutichuan Pathian hi thlarau chu anih tlat avângin ama nunna min pêk kan chhûngnung mihring lamah min bia a. Kan mamawh zawng zawng pawh hre vektu chuan a thu chu keimahniah hian a kaltlangpui hîn. Kan awka te hi amah biakna tûra a siam a ni lo a, kan mihring puite leh rante biakna tûra a siam a ni a, kan bengte pawh hi a aw hriatna atâna a siam a ni hek lo. Hriatna leh hmuhna tak tak chu thinlung chhûngril, thlarau lam taksa, chhûngnung lam aang veka hmuh leh hriat leh dawn a ni e. Chûng chu kan langlam taksaah lo luang zêlin “Ka Pathian chu ka hmu ta, a aw nêm chu ka hria” tiin hlim leh lâwmin kan khat hîn a ni. Khawvêl mite chuan an hmu ve ang a, an hmu tak tak lovang, bengin an hria ang a, an hre tak tak lovang. Pawnlam phûrna (emotional feeling) bâk an thleng ngailo.

Saturday, December 12, 2015

ZAWHNA LEH CHHANNA


           Kan nu leh pa leh halai tam tak zingah hre fiah tawk lo kan awm theih avangin “Pathian Khuanu” chungchanga zawhna hi a fiah thei ang leh a tawi thei anga chhan hram ka han tum ang e.
1.     Zawhna:  Pathian hi eng nge ni?
   Chhanna : Pathian chu thil engkim kan hmuh theih leh kan hmuh phâk zawng zawng te, kan hmuh theih loh leh kan hmuh phâk loh zawng zawng te, kan hriat theih leh kan hriat phâk loh zawng zawng te, kan khawih theih leh khawih theih loh zawng zawng te siamtu, thil awm tawh leh tûna awm mêk leh lo la awm tûr chena siamtu chu a ni.
                 Khawvêla hnam tinte hian koh dân an nei hrang heuh a, keini Zofate chuan, “Pathian,” tih hi kan koh dân lâr ber a ni mai thei e. Zofate chuan hmasâng ata an lo koh dân chu “Khawzîng Pathian,” an ti. A hming tak chu “Khua,” a ni a, hla thu awngkam hmanga an koh chuan, “Chung Khuanu,” an ti. Vân sang taka chêng anihna lamah chuan “Pu Vâna,” an ti a, a chênna hmun chu “Vân Chung Khua,” an ti.
                                    Tin, mihring mimal vêngtu leh enkawltu a nihnaah chuan “Khaltu,” tih a ni a. mihring siamtu leh chhûngkua leh hnam dintu a nihna lamah chuan, “Sa,” tih a ni a; mihring leh thil nung zawng zawng leh thil siam dang zawng zawngte siamtu a nihna huap zau takah chuan “Khua,” a ni thung. A hming leh a nihna famkim nêna an kohnaah erawh chuan “Khawzîng Pathian,” tih a ni. “Khaw,” tih chu “Khua,” sawina a ni a, “Zîng,” chu a nihna, zia sawina a ni. “Khua” ah chuan nunna te, ênna te, chakna te, thil tihtheihna te a awm a, chu chu “Zîng” a ni. “Pathian,” tih kan hmu leh a, “Pa” chu engkim siama dintu a nihna leh Amah aanga engkim lo ding a nihna, engkim tâna Pa a nihna a ni a, “Thian” chu Amah Pathian khuaah chuan bawlhhlawhna reng reng a awm loh avangin “Thianghlim,” tihna tluk a ni. Chutichuan a hming leh a nihna leh a ze famkim nêna an koh chuan, “Khawzîng Pathian,” an ti a ni.

SAKHAW CHUNGCHANGA INKAWMNA -13

100 Zawhna: Chungte chu lo awm ve bawk mah se a awm ve tho lo maw? Chung aia thu ho tak tak a nih lem loh chuan sakhaw lehkhabu atân chuan a la ha tho ang.
      Chhanna: Tûna ka han sawi mai piahah pawh hian thu lo leh pawm tlâk lo pui pui a awm nuk asin! Kan hre sêng lo zâwk ang chu! Han ngaihtuah ve mah teh. Thu tlêm te chu han târlang zawk ila-
                                     Mosia lehkhabu pakhatnaah bung bul lam han en ila, Pathian thil siam chanchin a lo lang a. Ni ruk chhungin a thil siam zawng zawng chu a zo a, a ni ruk ni chuan mihring a siam thu kan hmu a (Gen. 1:26-27). “Pathianin a thil siam tinreng chu a en a, ngai teh, ha a ti êm êm a,” a ti a (Gen 1:31). A thil siam tinrêng a en a, ha a tih êm êm si kha, thil awm tawh leh awm mek leh lo la awm tûr zawng zawng pawh hre fai vektu Pathian ni si chuan  leiah mihring an sualzia a hmuhin, mihring a lo siam ta chu a inchhîr leh a nih chu maw le (Gen. 6:6-7)! Kei mimawl ve mai, naktuka thil lo thleng tur eng nge tih pawh hre lo hian ka thil tih tawhah inchhîrna ka neih êm êm pawh ka la hre lo a, Pathian ve meuh siin a thil siam tawhah a inchhîr hle ni awm takin a ziak ve miau mai si a, a mak asin! Pathian anpuia siam an nih thu te chu a la sawi tak deuh deuh a (Gen. 1:27; 3:22; 5:1; 9:6). Tin, Israel mipuiin lal neih an duh a, Samuela hnênah an sawi a. Pathianin a hriattîr angin Samuela chuan Israel te chunga lal atân Saula chu hriak a thih a. Mahse Saula chuan Pathian lung a tiawi leh si lo a, “Saula lala ka lo ruat ta chu ka inchhîr a ni,” a ti leh bawk a (I Sam 15:11). A hnu lamah pawh, “... Lalpa chu, Israel te lal atâna Saula a lo siam chu a inchhîr a ni,” tiin a ziak leh bawk (I Sam 15:35)

Tuesday, September 15, 2015

HRIATNA DIK CHU HNAM DAMNA, BUMA AWM CHU HNAM BONA

Zo Hnam aiin Adama a naupang zawk :
         Bible kum chhûta chhui mite chuan Evi Ieh Adamate kha BC 4004 (sangli leh pali) laia mi kha a ni tih an chhui chiang em em mai a. Tunah hian AD 2015 a lo ni Ieh a, chuti a nih chuan Evi Ieh Adamate chu tunhma kum 6019 vêl a mi kha an ni a.
Keini Zo hnamte hi kan hnam chhuitute chuan BC 5000 khân China ram Yunan Province leh Shan State ramri bul Lungleng, Lungtian, Thakthing khua­ahte khian an lo chêng tawh an ti a. Chuti a nih chuan tunah AD 2015 a lo ni leh a. Chuvangin, tunhma kum 7015 khan an lo awm tawh tihna a ni a, Evi leh Adamate pian hma kum 996 khân China-ah kan lo cheng tawh a nih chu.

Khi mi piah lamah khian Russia mithiamte khân kum 1977 khân Siberia (Russia) ram vawtah khian nausen thla 6 mi vel hlum bêI chhûnga awm an hmu chhuak a, tun lai thiamna hmangin engtia rei nge ni tawh an han endik a, tunhma kum 1,20,000 (nuaikhat leh singhnih)-a mi kha a ni tih an hre thei a. Keini Zo hnamte hi nausen hlamzuiha thi, hlum bela indah hin hnam kan ni. He nausen hlum bêla awm pawh hi Zo hnam chhinchhiahna pawimawh taka awm a nih avangin kan pi leh pate sulhnu ngei niin a lang. Chuti a nih chuan tûnhma kum 1,20,000 khân Sibera (Russia) ramah kan lo chêng tawh tihna a ni. Evi leh Adamate pian hma kum 1,19,981 khân kan lo awm daih tawh a nih chu.
Kan chhak Burma rama chêng hmasate chu tûn hma kum 4,00,000 (nuai Ii) khân an lo chêng tawh a, kum 20,000 (singhnih) khan pûk bangah milem an ziak daih tawh. Kum 6,000 (sangruk) vêl kha chuan buh an lo chîng tawh a ni. Evi leh Adamate pian kum vêl kha chuan Burma ramah chuan buh an lo chîng tawh a nih chu.

Monday, September 14, 2015

SAKHAW CHUNGCHANGA INKAWMNA -12

91. Zawhna   : Kristian nun dan ṭha te chu nun dan sual ai chuan tupawhin an ngaisang dâwn lo em ni? A hnawkna vak tûr he lai thuah hian a awm em ni?
    Chhanna   : Hnawk teh rêng mai. Kristiante tân chuan a hnawk hauh lo ang. Mahse Kristian ni ve lote tân a hnawk asin? Kristian nun dân ṭha hi eng nge a nih i chhut chiang lo a ni ang e.
                          (i) Kristian nun dân ṭha ngaihsân tur a ni a, chu chu baptisma an châng ang a, ṭawng hriat loh tea zaiin an ṭawngṭai ṭhîn ang a. Chu chu Kristian (U.P.C) nun dân ṭha pakhat a ni phawt mai; Kristian ni ve lote pawhin ngaihsân tho tûr a ni.
                              (ii) Inkhâwm, thawhlâwm thawh ṭhat, ṭawngṭai taimak, Bible chhiar taimak, rawngbâwlna hrang hranga taimak chhuah. Hengte hi Kristian ni lo pawhin ngaihsan vek tur.

                              (iii) Kristiante chuan chanchin ṭha hril hi Isua thupêk a ni a, tih ngei ngei tûra an ruat a nih avângin an rinna ṭâwmpui tûr leh Kristiana hruai luh tumin Kristian ni lo sakhaw dang be rêng rêng chu an bei ngar ngar ṭhin a ni. Heti anga Kristian ni lote Kristiannaa hruai luh tuma an beih ṭhin vâng hian sakhaw dang nên buaina an neih phah fo ṭhin a, chuti anga Kristian ni lote thlêm chu Kristian ni ve lote tan pawh ngaihsân tûr a ni tlat mai. Khâng kan han sawi tak kristian nun dân tûrte kha Kristiante tân chuan Kristian nun dân ṭha a nih tlat avângin an ngaisâng a, Young Mizo Association member i nih si chuan Kristian ni lo mah la i ngaihsânpui a ngai a nih chu. Chutih rual chuan “Kristian ni lo nun dân ṭha ngaihsan,” tih a awm ve bawk si lo a, he pâwlah hian Kristian ni lo tân chuan tel ve a rem thei lo a ni. He mi pâwl hi an din tirh lai khân “Kristianna hi a bo leh mai ang tih an hlauh avânga Kristian hruaitu hmasate’n an din a ni a. Chu vângin an hming chauh ni loin, an thil tum nen lam hian Zo hnam zawng zawng huap zo pâwl nih an duh chuan thlâk danglam a ngai tihna a ni.

Recent Posts